Rządowy projekt Konstytucji Związku Winkulijskiego

[Henryk Wespucci]

Minister Stanu
Związku Winkulijskiego

Wasza Królewska Mość!
Wysoka Izbo!

Rząd Królewski Jego Królewskiej Mości Jerzego I Izaaka przedstawia Wysokiej Izbie projekt nowej ustawy zasadniczej Związku Winkulijskiego. Przedłożenie tego projektu jest realizacją pierwszego z punktów mojego expose. Jest pierwszym krokiem w wieloetapowym i szerokim programie reform jaki zapowiedziałem, jaki obiecałem, że dowiozę.

Chcę Wysokiej Izbie pokazać, że nie zadawalają mnie oraz rządu, któremu przewodzę tylko mrzonki, zapewnienia, za którym nic nie idzie. My działamy. Ja oraz minister Żmigrodzki, któremu bardzo dziękuję za duży wkład w konstruowanie szkieletu i wielu rozwiązań oraz za owocne obrady rządu podczas dawania poprawek przed zatwierdzeniem rządowego projektu - my wykonaliśmy swoją część. Liczę teraz na ożywioną debatę z Państwa strony. Na głosy poparcia, krytyki oraz - jeżeli będą one potrzebne - poprawki. Ja oraz minister Żmigrodzki na pewno wiele powiemy państwu o tym projekcie i rozwiejemy możliwe wątpliwości.

Zgodnie z przysługującym mi prawem - otwieram debatę nad rządowym projektem konstytucji wraz z przepisami wprowadzającymi. Wyznaczam czas debaty na 7 dni, a zatem jej koniec przewiduję wraz z upływem 14 stycznia. Od razu uspokajam - jeżeli będzie konieczne skrócenie lub wydłużenie debaty albo z własnej inicjatywy albo na złożony wniosek formalny czas debaty odpowiednio zmodyfikuję. Ze względu na obszerność - tekst projektu znajduje się w załączniku w pliku edytowalnym i nieedytowalnym.

Minister Stanu Związku Winkulijskiego
/-/ Henryk Wespucci

[Artur Kardacz]

Wysoki Folkstagu!
Wasza Miłość!
Szanowny Panie Ministrze Stanu!

Uprzejmie proszę o wytłumaczenie nurtującej mnie kwestii. Czy w przytoczonych przepisach nie następuje mały konflikt? Zgodnie z artykułem 34, ustęp 3, podpunkt c, dekrety wydawane przez Króla nie mogą dotyczyć bezpieczeństwa kraju i organizacji Królewskich Sił Zbrojnych. Jak więc Król miałby powoływać i odwoływać Marszałka KSZ? Czynności te jak najbardziej dotyczą zarówno bezpieczeństwa jak i organizacji naszej armii. 

Art. 34.
3. Dekrety z mocą ustawy wydawane przez Króla nie mogą dotyczyć: (...)
c) bezpieczeństwa państwa, w tym organizacji Królewskich Sił Zbrojnych oraz innych służb

Art. 69.
1. Król powołuje Marszałka Królewskich Sił Zbrojnych w drodze dekretu.
2. Król odwołać może Marszałka Królewskich Sił Zbrojnych tylko w przypadku jawnego
szkodzenia interesom państwa. (...)

EDIT: W sumie to nie było pytania. Najprawdopodobniej dekrety powołujące/odwołujące Marszałka będą musiały posiadać podpis Ministra Stanu. Niemniej proszę o sprostowanie jeśli nadal jestem w błędzie.

[Mateusz Żmigrodzki]

Wasza Królewska Mość!
Panie Premierze!
Wysoka Izbo!

Zamierzam jutro odnieść się do całości zaprezentowanego projektu, jednak z racji, iż pan @Artur Kardacz zadał pytanie, to śpieszę z odpowiedzią.

Art. 34. ust. 2 oraz ust. 3 mówią o dekretach Króla z mocą ustawy, które dla swojej ważności wymagają kontrasygnaty Ministra Stanu. Jak wskazuje nazwa, są to akty o charakterze prawotwórczym, które mają taką samą moc jak ustawy uchwalane przez Folkstag (i zresztą jak mówi ust. 4. Folkstag dokonuje przeglądu dekretów z mocą ustawy i może je zmienić bądź uchylić w całości).

Zaś w przypadku przywołanego przepisu - tj. art. 69. ust. 1 - jest mowa o dekrecie jako takim (można użyć sformułowania: dekret 'zwykły'), o którym jest mowa w art. 34. ust. 1. Jak mówi ten przepis, są to akty wydawane "przez Jego Królewską Mość na podstawie upoważnienia udzielonego w Konstytucji bądź w ustawie, w celu jej wykonania." I właśnie w przypadku art. 69. ust. 1 mamy do czynienia z delegacją, której celem jest wykonanie normy prawnej -  w tym przypadku: mianowanie Marszałka KSZ. 

Dlatego nie występuje tutaj kolizja, albowiem mowa tutaj o dekrecie 'zwykłym', wykonawczym - nie o dekrecie z mocą ustawy. I ograniczenia określone w art. 34. ust. 3 dotyczą dekretów z mocą ustawy i są one wprowadzone z oczywistych powodów. Żeby monarcha nie mógł np. dowolnie zmieniać ustawy o KSZ i tym samym np. wymuszać zmian w dowodzeniu albo dowolnie likwidować rodzaje sił zbrojnych etc. Wszelkie sprawy wskazane w art. 34. ust. 3 powinny być w zamyśle naszego Rządu regulowane przez Folkstag. Jeśli zaś Król się nie zgadza, to może zawetować ustawę i zaproponować później inne rozwiązanie, np. przedłożyć własny projekt przed oblicze Wysokiej Izby.

[Mateusz Żmigrodzki]

Wasza Królewska Mość!

Panie Premierze!

Wysoka Izbo!

Zgodnie z wczorajszymi zapewnieniami odnoszę się w niniejszej mowie do całości rządowego projektu Konstytucji Związku Winkulijskiego (zawierającego także projekt ustawy - Przepisy wprowadzające Konstytucję Związku Winkulijskiego). Uważam, że jako jedna z osób biorących udział w pracach nad projektem jestem zobowiązany zabrać w tej sprawie głos i jednocześnie zamierzam przy tej okazji objaśnić dokładnie treść projektu (oczywiście z pewnym ograniczeniami, tak aby nie zanudzić zbytnio Wysokiej Izby).

Zacząć chciałbym od omówienia założeń, jakie przyświecały nam, twórcom, przy pisaniu tegoż projektu. Przede wszystkim, naszym celem było stworzenie ustawy zasadniczej, która będzie kompleksowo regulować funkcjonowanie naszego państwa, jego organów, i będzie solidnym fundamentem dla naszego porządku kraju. Dotychczas obowiązująca Karta konstytucyjna, z racji tego, iż powstawała w określonych warunkach, jest aktem niekompletnym. Co więcej, Karta konstytucyjna proponuje ustrój absolutystyczny, który nie przystaje do obecnej sytuacji polityczno-społecznej. Naród jasno i wyraźnie opowiedział się - posługując się tutaj określeniem JE E. O. von Hohenburga - za systemem "semi-królewskim", w którym Król zachowuje wciąż ważną i istotną pozycję (silniejszą niż w takiej Sarmacji, gdzie Książę praktycznie pełni rolę czysto dekoracyjną), ale jednocześnie jego władza zostaje ograniczona na rzecz Folkstagu i Rządu Królewskiego, które są bezpośrednią reprezentacją Narodu. Wierzymy, że model ten będzie najlepszym modelem dla naszego kraju - jednak aby go wprowadzić w życie w pełni konieczna jest reforma konstytucyjna.

Teraz chciałbym przejść do omówienia poszczególnych części - rozdziałów proponowanej Konstytucji.

• Preambuła. Jej właściwym autorem jest Erik Otton von Hohenburg. Nasz komitet redakcyjny jedyne, co to zmodyfikował lekko jej treść, głównie pod względem stylistycznym. Uważam, że brzmi ona dobrze i jednocześnie nie jest zbyt oderwana od rzeczywistości. Dlatego należą się gratulacje @Erik Otton von Hohenburg 
  
• Rozdział I - Winkulia. W tym rozdziale zawarte są ogólne postanowienia dot. właśnie tego, czym w istocie jest nasze państwo - Winkulia. Są to dosyć podstawowe (jednak przy tym fundamentalne) zasady, dlatego nie będę omawiać wszystkich z nich. Chcę zwrócić uwagę Wysokiej Izby m.in. na art. 4 ust. 2, który reguluje status Socjalistycznej Republiki Volkianu. Jest to realizacja postanowień umowy zjednoczeniowej, które dotychczas nie znalazły swojej realizacji w ustawie zasadniczej. Teraz ulegnie to zmianie. Ponadto warto wspomnieć o art. 10 ust. 1 i 2, który w końcu prawnie sankcjonuje nadrzędną pozycję Narodowego Kościoła Winkulii,
  
• Rozdział II - Wspólnota obywatelska. Pierwszy artykuł tego rozdziału (art. 15) reguluje podstawowe zasady związane z przyznawaniem obywatelstwa ZW i zostaje to oddelegowane do kompetencji Jego Królewskiej Mości. Dalsze artykuły regulują kwestie związane z prawami i wolnościami obywatelskimi oraz obowiązkami, jakie posiada wobec Winkulii obywatel. Innowacyjne są tu: art. 24 (prawo do świadczeń socjalnych, emerytury, bezpłatnej opieki zdrowotnej i darmowej edukacji), art. 25 (prawo do zawierania małżeństw, bez względu na płeć) oraz art. 26 (który reguluje warunki nacjonalizacji majątku prywatnego).
  
• Rozdział III - Źródła prawa. Wśród źródeł prawa są: Konstytucja, ratyfikowane umowy międzynarodowe, ustawy, dekrety królewskie, rozporządzenia oraz akty organów terytorialnych. Art. 33 określa tryb ratyfikacji umów międzynarodowych oraz ostatecznie przyznaje kompetencję do ich zawierania Rządowi Królewskiemu. Art. 34 omawiałem wczoraj, w odpowiedzi na zapytanie JE A. Kardacza von Hohenburga.
  
• Rozdział IV - Król. Tutaj również innowacji mało. Największą jest art. 40 i wynikający z niego art. 44, które sprawiają, że Król, który uchybi godności Narodu lub złamie swoją przysięgę, może zostać postawiony w stan oskarżenia i być osądzony przez Trybunał Królewski. Zmieniona zostaje również procedura opróżnienia tronu w przypadku nieobecności 30 dniowej - Minister Stanu staje się Regent już po 15 dniach nieobecności i po następnych 15 dniach dopiero ogłasza opróżnienie tronu królewskiego. Z kolei, z chęci rozwijania ceremoniału państwowego i królewskiego, powstała Rada Akcesyjna, która będzie zatwierdzać sprawy związane z sukcesją królewską i będzie stać na straży godności Narodu oraz honoru tronu winkulijskiego.
  
• Rozdział V - Folkstag. Tutaj pozostaje niejako po staremu. Jedyna różnica to fakt, iż weto Króla może zostać odrzucone w drodze referendum ogólnokrajowego.
  
• Rozdział VI - Rząd Królewski. Tutaj również nie ma zbytniej rewolucji. Zapisane zostało wszystko to, co dotąd regulował dekret o Ministrze Stanu.
  
• Rozdział VII - Wymiar sprawiedliwości. Tutaj odeszliśmy od bardziej rozbudowanych regulacji. Głównym sądem w Związku Winkulijskim jest Trybunał Królewski, któremu przewodniczy Jego Królewska Mość, a udział w orzekaniu biorą także ławnicy, wybierani w drodze losowania spośród obywateli Związku Winkulijskiego.
  
• Rozdział IX - Bezpieczeństwo państwa. Zmienia się to, iż od teraz Folksguarde będzie podporządkowane Rządowi Królewskiemu, a Kongsversaheit bezpośrednio pod zarząd Ministra Stanu. Ponadto wprowadzone zostały przepisy o stanie wyjątkowym (art. 74).
  
• Rozdział X - Zmiana Konstytucji. Konstytucję będzie można zmienić: a) ustawą Folkstagu przyjętą bezwzględną większością głosów w obecności co najmniej połowy posłów, która może zostać zawetowana przez Króla; b) przyjęcie projektu ustawy w drodze referendum - wtedy Król nie posiada prawa weta.
  

Zaś jeśli chodzi o Przepisy wprowadzające - ustanawiają one datę wejścia Konstytucji na 7 lutego 2024 roku. Będzie to jeden z doniosłych elementów obchodów 6. rocznicy założenia Związku Winkulijskiego oraz da władzom Winkulii odpowiedni czas na przystosowanie się do nowych przepisów. Oprócz tego Przepisy uchylają normy prawne, które w projektowanym kształcie tracą rację bytu.

[Artur Kardacz]

Co przemawia za tym, aby służba wywiadowcza podlegała pod Ministra Stanu? Nie rozumiem tego tak samo, jak powierzenie tej funkcji Królowi.

[Mateusz Żmigrodzki]

Co przemawia za tym, aby służba wywiadowcza podlegała pod Ministra Stanu? Nie rozumiem tego tak samo, jak powierzenie tej funkcji Królowi.

A komu powinna podlegać w takim razie? Moim zdaniem służby powinny być pod kontrolą cywilną, czyli rządową.

[Artur Kardacz]

To oczywiste, że powinna podlegać pod Marszałka KSZ. Założenia Królewskich Sił Zbrojnych i Kongsversaheit są podobne, tzn. ich zadaniem jest zapewnienie bezpieczeństwa Związkowi Winkulijskiemu. Wywiad kierowany przez wojsko lepiej poradzi sobie ze zbieraniem informacji związanych z bezpieczeństwem narodowym, identyfikowaniem zagrożeń militarnych i monitorowaniem sytuacji za granicą. Większość tajnych operacji przeprowadzanych w przeszłości odbywały się z udziałem bądź wsparciem naszej armii.

[Henryk Wespucci]

Wasza Ekscelencjo,

Zarówno siły zbrojne jak również służby specjalne - w tym służby wywiadowcze nie mogą działać same bez nadzoru politycznego i cywilnego. Minister Stanu jako właśnie organ, który odpowiada przed obywatelami oraz Królem jest właściwym organem kontroli i nadzoru wobec służb o charakterze wywiadowczym. W przypadku wszelkich nieprawidłowości Minister Stanu będzie mógł za to odpowiedzieć politycznie. Nie widzę przeciwskazań żeby to Ministerstwo Stanu miało nadzór nad służbami wywiadowczymi.

[Artur Kardacz]

Wasza Ekscelencjo Premierze,

A ja dostrzegam. Najpoważniejszym przeciwskazaniem ku temu jest posiadanie informacji kluczowych dla bezpieczeństwa naszego kraju. Posiadania przez osoby, które nie do końca są do tego odpowiednie. Zgodnie z przyjętą doktryną wojenną wszelkie informacje o charakterze strategicznym objęte zostały tajemnicą państwową. Mam tu na myśli wszelkie bazy wojskowe, rozmieszczenie armii, operacje wojskowe oraz tajne ośrodki badawcze. Ze względu na ścisłą współpracę miedzy wojskiem a wywiadem może dojść do sytuacji "wyniesienia" tajnych dla nas informacji. Nie wątpię w oddanie Waszej Ekscelencji. Szanowny Pan Premier pokazał, że jest osobą godną zaufania i interes Winkulii leży Ekscelencji na sercu. Niemniej w takiej sprawie winniśmy spoglądać daleko w przyszłość. Nie ulega wątpliwościom, że trudniej jest zostać Marszałkiem Królewskich Sił Zbrojnych niż Ministrem Stanu. Ta trudność polega na niezwykłej selekcji przeprowadzanej przez Jego Królewską Mość na to stanowisko. Dzięki temu czynnik ryzyka zminimalizowany jest praktycznie do zera i osoba wybrana na to stanowisko jest do tego odpowiednia. Inaczej jest w przypadku Ministra Stanu. Oczywiście i w tym przypadku należy wykazać się nie lada doświadczeniem i budzić zaufanie wśród społeczeństwa. Jednakże wszyscy wiemy, że za wyborem Premiera stoi liczba głosów a nie nominacja poprzedzona długimi analizami. Ponadto uważam, że wszelkie organy odpowiedzialne za bezpieczeństwo kraju powinny być apolityczne. Musimy wyeliminować możliwości wykorzystania służb do partyjnych zagrywek. Możliwości  jakie posiada Kongsversaheit mogą być użyte w nieodpowiednim celu. Nie tylko poprzez wyciek danych ale także działanie na szkodę państwa bądź przeciwników politycznych.

Składam więc poprawkę do powyższego projektu. Poprawkę kosmetyczną ale jakże istotną dla bezpieczeństwa naszego kraju. 

Art. 73. 
1. Kongsversaheit pełni funkcję służby wywiadowczej Związku Winkulijskiego. Podlega ona bezpośrednio pod zarząd Marszałka Królewskich Sił Zbrojnych.

[Henryk Wespucci]

Wasza Ekscelencja nie uważa jednak, że to może prowadzić do patologicznych sytuacji, że aparat militarny i wywiadowczy zostaje wyjęty poza jakąkolwiek odpowiedzialność polityczną i cywilną?