W 1786 roku na wyspę Mateksasia przybył z Kanugradu członek Królewskiego Towarzystwa Astronomicznego, Ion de Kanner w celu założenia pierwszego na wyspie, jak i w całej Centrazji obserwatorium astronomicznego. W osadzie Oeekhjogk ulokowanej na południowo-wschodnim krańcu wyspy znalazł idealne warunki do pracy naukowej. Budowa obserwatorium trwała kilka miesięcy przy wsparciu Króla oraz lokalnych władz, które wykorzystały do budowy niewolników z tego obszaru.

W 1790 roku dokonano pierwszego zdumiewającego odkrycia. Odkryta została nowa kometa nosząca odtąd nazwę swojego odkrywcy de Kannera. W następnych latach Ion dokonał odkrycia jeszcze 15 komet w latach 1792 — 1806, a także dwóch mgławic w latach 1798 oraz 1803 i aż 4 planetoid. Kanner zmarł nagle i niespodziewanie w 1823 roku w wieku 64 lat, prawdopobnie w wyniku ukąszenia przez węża. Po jego śmierci piecze nad obserwatorium przejeli członkowie lokalnego towarzystwa astronomicznego, zaś samo obserwatorium i towarzystwo otrzymało de Kannera jako patrona. W 1874 roku w czasie rebeli ludu Oeekh obserwatorium zostało podpalone i w znacznej części uszkodzone. Spłonęły liczne bezcenne dokumenty i artefakty. Obserwatorium odbudowano 6 lat później z pieniędzy zebranych przez Królewskie Towarzystwo Astronomiczne.

W późniejszym okresie obserwatorium zostało znacznie zmodernizowane, na początku lat 30 XX wieku pojawiły się nowe, mocniejsze teleskopy, w latach 1887 — 1934 dokonano odkrycia conajmniej 100 komet oraz 13 planetoid oraz 5 mgławic. W następnych latach finansowanie obserwatorium przestało być dla władz kolonialnych i centralnych priorytetowe. Kilkukrotnie obserwatorium zawieszało swoją działalność, aż ostatecznie na początku lat 80. oficjalnie zakończyło swoją dzialność, zaś cała dokumentacja oraz przyrządy optyczne zostały prztransportowane do Winkulii. Z inicjatywy Dworu Jego Cesarskiej Mości oraz Cesarskiego Towarzystwa Astronomicznego i Politechniki w Sakhajogk obserwatorium zostanie reaktywowane poraz kolejny. Już w marcu ma zostać oddane do użytku naukowcom.

W Obserwatorium astronomicznym w Oeekhjogk wizytę złożył Jego Cesarska Mość Erik Otton I. Z tej okazji obserwatorium zostało uprzednio zmodernizowane. W czasie trwania wizyty władcy Nowej Winkulii odsłonięty został pomnik Iona de Kannera oraz tablica pamiątkowa upamiętniająca wizytę Cesarza w tym miejscu. W czasie trwania uroczystości wygłoszone zostały przemowy Cesarza oraz członków Nowowinkulijskiej Akademii Nauk, Jego Cesarska Mość zapewnił zgromadzonych o natomiast ci pozostali składali podziękowania za współpracę oraz za obięcie mecenatem nowowinkulijską naukę. Następnie odbyła się w obserwatorium konferencja naukowa z udziałem przedstawicieli lokalnego środowiska naukowego oraz kilku gości z zagranicy – większość z nich stanowili młodzi i błyskotliwi naukowcy, którzy zdają się być obiecujący. Na twarzy Cesarza można było zaobserwować szczery zachwyt związany z przebiegiem wizyty, niestety jednak po 4 godzinach spędzonych na terenie Oeekhjogk musiał powrócić do swojego nudnego i nierzadko ciężkiego życia w Pałacu Cesarskim w Arthurstand.

-------------------------

1 marca 2019 r.